Vier korte lezingen uit Historisch Jaarboek Schipluiden 2026

Op dinsdag 21 april 2026 worden door onze vereniging vier korte en boeiende lezingen gehouden over artikelen uit het Historisch Jaarboek Schipluiden 2026.
Locatie: het Notenschip, Schoolplein 4 te Schipluiden, aanvang 20.00 uur.

De vier onderwerpen zijn:

  • Het huis van Zoete Bilre en het patronaatsrecht van ’t Woudt, het recht van de parochianen om een eigen pastoor voor te dragen. In 1412 werd in dit adellijke huis in Naaldwijk het recht uit 1277 opnieuw notarieel vastgelegd. Waarom gebeurde dit in het Huis de Zoete en wie waren erbij betrokken? Harry Groenewegen zoekt als auteur en spreker naar verklaringen.
  • Henk Groenendaal maakte een studie van De Onderlinge Brandwaarborg-Maatschappij ‘De Eendracht’. In 1904 vond de oprichting plaats van deze brandverzekering voor het plattelandsgedeelte van Hof van Delft en de omgeving van Schipluiden. Wie waren hierbij betrokken? Wat hielden de werkzaamheden in?
  • Na de pauze spreekt Jacques Moerman over de bewoners en gebruikers van De Leeuwenwoning in Maasland. Dit grote pand (zie afbeelding), waar lange tijd ook leden van het geslacht Van der Kooij hebben gewoond, bestond uit een boerderij en herenwoning. Sommige eigenaren verdienden hun kapitaal in Suriname, een gegeven dat pas recent bekend is geworden.
  • Ten slotte vertelt Rina Visser over het vroege werk van de etser Antoon Derkzen-van Angeren (1878-1961), die enige jaren in Den Hoorn heeft gewoond. Wat zijn de kenmerken van zijn werk en door wie is hij beïnvloed?
    Het wordt een afwisselende avond. U bent van harte welkom.

Historisch Jaarboek Schipluiden 2026

De bijeenkomst op dinsdag begint met de uitreiking van het eerste exemplaar van het Historisch Jaarboek Schipluiden 2026 aan Henk Groenendaal. Vanaf 2009 is hij als mederedacteur betrokken bij de uitgave van onze jaarboeken. Henk is ook de samensteller van de jaarlijkse Beeldkroniek en leverancier van veel andere foto’s, o.a. voor de omslag van het nieuwe jaarboek.

In de pauze van de lezingavond op 21 april is voor leden (gratis) het nieuwe jaarboek beschikbaar. Een voorwaarde is wel, dat de contributie voor 2026 is betaald. Veel leden hebben dit recent al gedaan. Begin maart heeft u hiervoor per post of digitaal een aparte oproep gekregen. Vaak is er een hoger bedrag overgemaakt dan de minimale bijdrage van € 25,- . Dank hiervoor. De extra inkomsten worden gebruikt voor de betaling van het nieuwe jaarboek (kostprijs circa € 20,-). We vertrouwen erop dat na deze oproep ook de nog openstaande betalingen worden overgemaakt. Hiervoor volgen nog een keer de gegevens. Graag de contributie te voldoen op onze bankrekening IBAN-nr: NL30RABO0358261546 t.n.v. Historische Vereniging Oud-Schipluiden, vermelding: Contributie 2026. Bij voorbaat dank, namens de penningmeester!

Historisch nieuws

Historisch Jaarboek Schipluiden 2026
Het nieuwe jaarboek kan tijdens de openingstijden van het museum (zie hieronder) vanaf 21 april opgehaald worden. Personen die ver weg wonen en een extra bedrag voor de verzending hebben overgemaakt (tenminste vijf euro) krijgen het binnen enkele weken toegestuurd.

Tot eind juni 2026 is in Museum Het Tramstation nog te zien de tentoonstelling ‘De kastelen en adellijke huizen in Midden-Delfland’. Oud-beeldmateriaal, maquettes, bodemvondsten en aansprekende voorwerpen geven een indruk van het leven en werk in de woningen van de adel in onze regio. Landschappelijke elementen, zoals een gracht en een verhoogd terrein, verwijzen nog naar de vroegere aanwezigheid van hun huizen. Van enkele kastelen is iets over de indeling bekend en weten we wat er aan de wanden hing. De Keenenburg in Schipluiden en de Commandeurshof in Maasland waren in de zestiende eeuw nauw met elkaar verbonden. Bezoekers zijn enthousiast over wat er op een klein oppervlak in ons museum allemaal over de huizen op stand is te zien.
Openingstijden: woensdag, zaterdag en eerste zondag van de maand van 14.00 uur tot 16.00 uur.
Honderden bezoekers hebben deze interessante tentoonstelling al bezocht. Extra gelegenheden met langere openingstijden (van 11-00-17.00 uur) zijn in de komende tijd: 27 april: Koningsdag, 25 mei: Tweede Pinksterdag/Dag van het Kasteel, 20 juni: Midden-Delflanddag.
De kastelententoonstelling in het Westlands Museum te Honselersdijk over vooral de Westlandse kastelen kan nog tot 30 mei bekeken worden. Ook deze expositie wordt van harte aanbevolen.

Cartografietentoonstelling
Dit wordt de volgende expositie. Kaarten met betrekking tot Midden-Delfland, vooral Schipluiden, Den Hoorn en ’t Woudt en in relatie tot enkele bewoners van de Keenenburg. Wie wil met ons meedenken over de samenstelling? We beleggen een brainstormbijeenkomst. Aanmelden via j.w.moerman@wxs.nl. Daarna leggen we met elkaar de datum vast.

Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland. Wonen en werken op stand
De reacties, ook in de recensies, zijn lovend, de verkoop is tot nu toe indrukwekkend. Er is nog maar een gering aantal boeken à € 30,- te koop (ook in ons museum). Er wordt nagedacht over een eventueel tweede druk.

Op zoek naar sporen van kasteel Keenenburg en de Trekvaart, een dagarrangement van de Fluisterboot Andante samen met de Hist. Ver. Oud-Schipluiden op 30 mei 2026.
Start- en eindpunt bij Museum Het Tramstation, Otto van Zevenderstraat 2.
10.00 uur Verzamelen bij het museum. Parkeren achter AH. Ontvangst door Annet Zwinkels (Andante). Koffie en thee beschikbaar. Rondleiding in het Museum (Hen Keijzer en Jacques Moerman, de laatste begeleidt ook het bezoek op de locaties hierna).
10.45 uur Kasteeltuin Keenenburg en erven van kasteelboerderijen (Jacques Moerman).
11.30 uur Dorpskerk Schipluiden en de relatie met de Keenenburg, wandeling over de Singel
12.30 uur Gezamenlijke lunch in de Dorpshoeve.
13.45 uur Wandeling Vlaardingskade (met trekvaartelementen) naar het Middelpunt, aldaar inschepen voor vaartocht met de fluisterboot, onderweg o.a. aandacht voor de trekvaart.
14.30 uur Langs Melkmuseum De Zonnehoeve en de windas, onderweg koffie/thee met een heerlijke specialiteit.
15.15 uur Retourvaart Schipluiden.
16.30 uur Lopen naar parkeerplaats AH.

Voor meer info: www.srvv.nl/speciale afvaarten/kasteel-keenenburg-en-trekvaart. Reserveren kan door een e-mail te sturen naar webmaster@srvv.nl. Kosten € 25,- per persoon, inclusief lunch (sponsoring lunch door fluisterboot € 3,50), vooraf te betalen.

Nieuwsbrief december 2025

In onze nieuwsbrief staan de volgende onderwerpen:

  • Kastelenboek van het Westland en Midden-Delfland.
  • Tentoonstellingen.
  • Gastheren en gastvrouwen.
  • Tentoonstellingen gezocht.
  • Historische Jaarboek Schipluiden 2026.
  • De herinrichting en beleving van de kasteeltuin Keenenburg.

Lees de nieuwsbrief in PDF.

Voor straks goede feestdagen en een voorspoedig 2026 toegewenst.
Graag tot ziens bij de activiteiten van onze vereniging in het nieuwe jaar.

Lezing: Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland

Op dinsdag 25 november 2025 houden Harry Groenewegen en Jacques Moerman namens de Historische Vereniging Oud-Schipluiden een lezing over de Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland. Wonen en werken op stand. De bijeenkomst vindt plaats in het Notenschip, Schoolplein 4 te Schipluiden, aanvang 20.00 uur.

Beide sprekers hebben belangrijke bijdragen geleverd voor het recent verschenen gelijknamige boek. Voor de pauze wordt het Westland besproken. Harry Groenewegen vertelt over de locaties van deze bouwwerken. Waar stonden ze, hoe eindigden ze en wat is er nog van te zien? De families Van Polanen, Van Wateringen en Van Naaldwijk zullen extra aandacht krijgen.

De Keenenburg in Schipluiden in 1646.

Jacques Moerman belicht na de pauze de kastelen van Midden-Delfland. In dit gebied is de landelijke ontwikkeling van het kasteel goed te volgen. Twaalf kastelen en adellijke huizen laat de spreker passeren, met als hoogtepunt de Keenenburg. De Van Egmonds waren enige decennia ook de belangrijkste bewoners van de Commanderij in Maasland. Beide sprekers illustreren rijkelijk hun verhalen. Het wordt een boeiende avond. Belangstellenden zijn hartelijk welkom.

Lezing: Midden-Delfland op zijn mooist!

Op dinsdag 16 september 2025 is onze volgende bijeenkomst gepland in het Notenschip, Schoolplein 4 te Schipluiden. Inloop vanaf 19.30 uur waar de koffie en thee gereed staan. Aanvang van het programma circa 20.00 uur.

Drie sprekers vertellen over de kunstenaars die in onze regio hebben gewerkt. Aanvullend (vanaf circa kwart over negen) bezoeken we de kunsttentoonstelling in Museum Het Tramstation. Hier zijn vele kunstwerken te zien. We drinken met de liefhebbers een glaasje ter gelegenheid van ons elfde lustrum. In september 1970 is de Historische Vereniging Oud-Schipluiden opgericht. De avond sluiten we af om circa 22.30 uur.

Jacques Moerman vertelt op deze avond over de kunstenaars, die in Schipluiden en Den Hoorn vooral langs het water hebben gewerkt. Vooral Den Hoorn was in de eerste helft van de twintigste eeuw een geliefde plek voor kunstenaars uit de regio. Zij hebben prachtig werk nagelaten.

Rina Visser geeft haar bijdrage de titel ‘Buiten de lijntjes….’ Ze laat een palet aan verrassende, bijzondere weetjes zien over de Navolgers van de Haagse School in Midden-Delfland. Rina heeft meerdere artikelen in ons jaarboek geschreven over kunstenaars die in onze regio hebben gewerkt.

Peter van Gelder, de kunstenaar die momenteel veel werken exposeert in Museum Het Tramstation, spreekt over zijn persoonlijke inspiratiebronnen en hoe zijn schilderspad verliep totdat hij een bestuurslid van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden tegenkwam bij de Valbrug in Schipluiden.

U wordt voor deze afwisselende avond van harte uitgenodigd.

Mededelingen

Museum Het Tramstation

Velen hebben de tentoonstelling ‘Midden-Delfland op z’n mooist’ al bezocht. Er is een ‘Jongkind Schets Vaartocht’ geweest en er kan een fietstocht worden gemaakt langs plekjes, die door de kunstenaars geschilderd zijn. De fraaie expositie is nog tot en met 25 oktober 2025 te bezoeken.

Kastelen van het Westland en Midden-Delfland

Op 15 november verschijnt een uitgebreid en rijk geïllustreerd boek over dit onderwerp. Het bevat vier inleidende hoofdstukken: over het ontstaan van het
landschap, de kasteeltypen, het leenstelsel/bestuur en de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Er worden 24 kastelen en adellijke huizen besproken, waaronder 12 in Midden-Delfland. Het boek telt circa 344 pagina’s! Het is een gezamenlijke uitgave van het Genootschap Oud-Westland en de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Liefhebbers die willen intekenen op dit fraaie boek worden gevraagd € 25,- over te maken op onze bankrekening
IBAN-nr: NL30RABO0358261546 t.n.v. Historische Vereniging Oud-Schipluiden, vermelding: Kastelen- boek. Na half november is het boek voor 30 euro te koop bij het Westlands Museum en Museum Het Tramstation (dus niet in de boekhandel, vandaar de vriendelijke prijs). Vanaf half november vinden tentoonstellingen over dit onderwerp plaats in het Westlands Museum en Museum Het Tramstation. Ook volgen er diverse lezingen over kastelen en adellijke huizen. Meer informatie hierover in een latere Nieuwsbrief.

Monumentenweekend met o.a. de dichter Poot uit Abtswoude

Op 13 en 14 september is de Dorpskerk van Schipluiden van 13.00 tot 16.00 uur geopend voor het publiek. Museum Het Tramstation is op deze dagen zelfs van 11.00 tot 17.00 uur geopend. In de Dorpskerk is een uitstalling te zien van alle boeken die ooit verschenen zijn van de dichter-boer Hubert Korneliszoon Poot (1689-1733). Hieronder bevinden zich exemplaren die zonder toestemming van de dichter zijn uitgegeven. Ook verzorgde de dichter publicaties van anderen. Hij was in zijn tijd heel beroemd. Poot is in de Dorpskerk gedoopt en heeft er ook belijdenis gedaan. In verschillende gedichten verwijst hij naar deze kerk en de naastgelegen school. Bijzonder is de aanwezigheid van een authentieke brief van deze dichter.
Om half drie en half vier declameert Gery Moerman-van den Berg enkele aansprekende gedichten van Poot. Organist Gert-Jan Hol speelt daarna enige werken van tijdgenoten van de dichter. Iedereen is van harte welkom. Zoals bekend zijn in de Dorpskerk veel interieurstukken bewaard gebleven die herinneren aan de aanwezigheid van kasteel Keenenburg met zijn adellijke bewoners.

Delfland zeilrace

Op zaterdag 13 september wordt vanaf 14.00 uur bij de Paardenbrug in Schipluiden door de Saluutbatterij Atkins het startsein gegeven voor de Delflandrace. Het betreft een wedstrijd met historische zeilende Westlanders tussen Schipluiden en de Foppenplas. Het is een tweejaarlijkse traditie, met garantie voor spanning, plezier en gezelligheid.

Gastvrouwen en gastheren

Nog steeds zoekt Museum Het Tramstation naar nieuwe suppoosten, die bezoekers van tentoonstellingen willen begeleiden. De Keenenburgkamer en de Vervoerskamer hebben in het museum een vaste opstelling. In de wachtkamer en de luifelruimte vinden wisseltentoonstellingen plaats, die veelal een half jaar duren. Dit jaar is er vanwege ons jubileum een derde tentoonstelling te zien, namelijk van kunstwerken (zie hiervoor). De eerste keren worden nieuwe gastvrouwen en gastheren begeleid.