Recent verscheen het nieuwe jaarboek van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden. Het telt 136 pagina’s en is rijk geïllustreerd. Het betreft de volgende auteurs en onderwerpen.
Het eerste artikel is geschreven door Rina Visser-Rotgans; het gaat over de etser Antoon Derkzen van Angeren (1878-1961), die ook in Den Hoorn heeft gewerkt. Harry Groenewegen vertelt over het huis van Zoete Bilre in Naaldwijk, waar het patronaatsrecht van ’t Woudt in 1412 opnieuw werd herbevestigd. Jacques Moerman schrijft over het ontslag van dominee Johannes Stangerus in 1618, een remonstrantse predikant in Schipluiden. Erna volgt een bijdrage van Léon van der Hoeven, die het conflict bespreekt tussen de kerkenraad en het wereldlijke bestuur over de benoeming van een nieuwe schoolmeester in Schipluiden (1628-1630). Jacques Moerman verdiepte zich in de eigenaren en bewoners van de Leeuwenwoning (Rust-Hoff), een herenboerderij in Maasland, met in de achttiende eeuw ook eigenaren afkomstig uit de kolonie Suriname.
Henk Groenendaal maakte studie van De Onderlinge Brandwaarborg-Maatschappij ‘De Eendracht’, opgericht in 1904, en met als werkgebied Schipluiden, Den Hoorn en omgeving. Theodoor Bolten belicht de rol van zijn vader, oud-burgemeester van Schipluiden, om het gebied van Midden-Delfland groen te houden. Henk Tetteroo vertelt over zijn rubriek Barre Praat, die de streektaal van Delfland tot onderwerp heeft. Met streektaal kun je thuiskomen. Henk Groenendaal verzorgde met foto’s en begeleidende teksten de Beeldkroniek van Midden -Delfland 2025, met de belangrijkste evenementen in het afgelopen jaar. Tenslotte volgen de verslagen van de Historische Vereniging Oud-Schipluiden, Museum Het Tramstation en de Bibliotheek in 2025. Feitelijk gaan deze bijdragen over de geschiedenis van het werk van de vereniging in het afgelopen jaar.
Het nieuwe jaarboek is voor € 20,- te koop in Museum Het Tramstation. Openingstijden: woensdag, zaterdag en de eerste zondag van de maand van 14.00 tot 16.00 uur. Hier kan tot eind juni nog de fraaie tentoonstelling ‘Kastelen en adellijke huizen in Midden-Delfland’ bezocht worden.
Op dinsdag 21 april 2026 worden door onze vereniging vier korte en boeiende lezingen gehouden over artikelen uit het Historisch Jaarboek Schipluiden 2026. Locatie: het Notenschip, Schoolplein 4 te Schipluiden, aanvang 20.00 uur.
De vier onderwerpen zijn:
Het huis van Zoete Bilre en het patronaatsrecht van ’t Woudt, het recht van de parochianen om een eigen pastoor voor te dragen. In 1412 werd in dit adellijke huis in Naaldwijk het recht uit 1277 opnieuw notarieel vastgelegd. Waarom gebeurde dit in het Huis de Zoete en wie waren erbij betrokken? Harry Groenewegen zoekt als auteur en spreker naar verklaringen.
Henk Groenendaal maakte een studie van De Onderlinge Brandwaarborg-Maatschappij ‘De Eendracht’. In 1904 vond de oprichting plaats van deze brandverzekering voor het plattelandsgedeelte van Hof van Delft en de omgeving van Schipluiden. Wie waren hierbij betrokken? Wat hielden de werkzaamheden in?
Na de pauze spreekt Jacques Moerman over de bewoners en gebruikers van De Leeuwenwoning in Maasland. Dit grote pand (zie afbeelding), waar lange tijd ook leden van het geslacht Van der Kooij hebben gewoond, bestond uit een boerderij en herenwoning. Sommige eigenaren verdienden hun kapitaal in Suriname, een gegeven dat pas recent bekend is geworden.
Ten slotte vertelt Rina Visser over het vroege werk van de etser Antoon Derkzen-van Angeren (1878-1961), die enige jaren in Den Hoorn heeft gewoond. Wat zijn de kenmerken van zijn werk en door wie is hij beïnvloed? Het wordt een afwisselende avond. U bent van harte welkom.
Historisch Jaarboek Schipluiden 2026
De bijeenkomst op dinsdag begint met de uitreiking van het eerste exemplaar van het Historisch Jaarboek Schipluiden 2026 aan Henk Groenendaal. Vanaf 2009 is hij als mederedacteur betrokken bij de uitgave van onze jaarboeken. Henk is ook de samensteller van de jaarlijkse Beeldkroniek en leverancier van veel andere foto’s, o.a. voor de omslag van het nieuwe jaarboek.
In de pauze van de lezingavond op 21 april is voor leden (gratis) het nieuwe jaarboek beschikbaar. Een voorwaarde is wel, dat de contributie voor 2026 is betaald. Veel leden hebben dit recent al gedaan. Begin maart heeft u hiervoor per post of digitaal een aparte oproep gekregen. Vaak is er een hoger bedrag overgemaakt dan de minimale bijdrage van € 25,- . Dank hiervoor. De extra inkomsten worden gebruikt voor de betaling van het nieuwe jaarboek (kostprijs circa € 20,-). We vertrouwen erop dat na deze oproep ook de nog openstaande betalingen worden overgemaakt. Hiervoor volgen nog een keer de gegevens. Graag de contributie te voldoen op onze bankrekening IBAN-nr: NL30RABO0358261546 t.n.v. Historische Vereniging Oud-Schipluiden, vermelding: Contributie 2026. Bij voorbaat dank, namens de penningmeester!
Historisch nieuws
Historisch Jaarboek Schipluiden 2026 Het nieuwe jaarboek kan tijdens de openingstijden van het museum (zie hieronder) vanaf 21 april opgehaald worden. Personen die ver weg wonen en een extra bedrag voor de verzending hebben overgemaakt (tenminste vijf euro) krijgen het binnen enkele weken toegestuurd.
Tot eind juni 2026 is in Museum Het Tramstation nog te zien de tentoonstelling ‘De kastelen en adellijke huizen in Midden-Delfland’. Oud-beeldmateriaal, maquettes, bodemvondsten en aansprekende voorwerpen geven een indruk van het leven en werk in de woningen van de adel in onze regio. Landschappelijke elementen, zoals een gracht en een verhoogd terrein, verwijzen nog naar de vroegere aanwezigheid van hun huizen. Van enkele kastelen is iets over de indeling bekend en weten we wat er aan de wanden hing. De Keenenburg in Schipluiden en de Commandeurshof in Maasland waren in de zestiende eeuw nauw met elkaar verbonden. Bezoekers zijn enthousiast over wat er op een klein oppervlak in ons museum allemaal over de huizen op stand is te zien. Openingstijden: woensdag, zaterdag en eerste zondag van de maand van 14.00 uur tot 16.00 uur. Honderden bezoekers hebben deze interessante tentoonstelling al bezocht. Extra gelegenheden met langere openingstijden (van 11-00-17.00 uur) zijn in de komende tijd: 27 april: Koningsdag, 25 mei: Tweede Pinksterdag/Dag van het Kasteel, 20 juni: Midden-Delflanddag. De kastelententoonstelling in het Westlands Museum te Honselersdijk over vooral de Westlandse kastelen kan nog tot 30 mei bekeken worden. Ook deze expositie wordt van harte aanbevolen.
Cartografietentoonstelling Dit wordt de volgende expositie. Kaarten met betrekking tot Midden-Delfland, vooral Schipluiden, Den Hoorn en ’t Woudt en in relatie tot enkele bewoners van de Keenenburg. Wie wil met ons meedenken over de samenstelling? We beleggen een brainstormbijeenkomst. Aanmelden via j.w.moerman@wxs.nl. Daarna leggen we met elkaar de datum vast.
Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland. Wonen en werken op stand De reacties, ook in de recensies, zijn lovend, de verkoop is tot nu toe indrukwekkend. Er is nog maar een gering aantal boeken à € 30,- te koop (ook in ons museum). Er wordt nagedacht over een eventueel tweede druk.
Op zoek naar sporen van kasteel Keenenburg en de Trekvaart, een dagarrangement van de Fluisterboot Andante samen met de Hist. Ver. Oud-Schipluiden op 30 mei 2026. Start- en eindpunt bij Museum Het Tramstation, Otto van Zevenderstraat 2. 10.00 uur Verzamelen bij het museum. Parkeren achter AH. Ontvangst door Annet Zwinkels (Andante). Koffie en thee beschikbaar. Rondleiding in het Museum (Hen Keijzer en Jacques Moerman, de laatste begeleidt ook het bezoek op de locaties hierna). 10.45 uur Kasteeltuin Keenenburg en erven van kasteelboerderijen (Jacques Moerman). 11.30 uur Dorpskerk Schipluiden en de relatie met de Keenenburg, wandeling over de Singel 12.30 uur Gezamenlijke lunch in de Dorpshoeve. 13.45 uur Wandeling Vlaardingskade (met trekvaartelementen) naar het Middelpunt, aldaar inschepen voor vaartocht met de fluisterboot, onderweg o.a. aandacht voor de trekvaart. 14.30 uur Langs Melkmuseum De Zonnehoeve en de windas, onderweg koffie/thee met een heerlijke specialiteit. 15.15 uur Retourvaart Schipluiden. 16.30 uur Lopen naar parkeerplaats AH.
Voor meer info: www.srvv.nl/speciale afvaarten/kasteel-keenenburg-en-trekvaart. Reserveren kan door een e-mail te sturen naar webmaster@srvv.nl. Kosten € 25,- per persoon, inclusief lunch (sponsoring lunch door fluisterboot € 3,50), vooraf te betalen.
Op dinsdag 25 november 2025 houden Harry Groenewegen en Jacques Moerman namens de Historische Vereniging Oud-Schipluiden een lezing over de Kastelen en adellijke huizen in het Westland en Midden-Delfland. Wonen en werken op stand. De bijeenkomst vindt plaats in het Notenschip, Schoolplein 4 te Schipluiden, aanvang 20.00 uur.
Beide sprekers hebben belangrijke bijdragen geleverd voor het recent verschenen gelijknamige boek. Voor de pauze wordt het Westland besproken. Harry Groenewegen vertelt over de locaties van deze bouwwerken. Waar stonden ze, hoe eindigden ze en wat is er nog van te zien? De families Van Polanen, Van Wateringen en Van Naaldwijk zullen extra aandacht krijgen.
De Keenenburg in Schipluiden in 1646.
Jacques Moerman belicht na de pauze de kastelen van Midden-Delfland. In dit gebied is de landelijke ontwikkeling van het kasteel goed te volgen. Twaalf kastelen en adellijke huizen laat de spreker passeren, met als hoogtepunt de Keenenburg. De Van Egmonds waren enige decennia ook de belangrijkste bewoners van de Commanderij in Maasland. Beide sprekers illustreren rijkelijk hun verhalen. Het wordt een boeiende avond. Belangstellenden zijn hartelijk welkom.
